لینک کوتاه:
https://dev.hrhome.ir/?p=12738سازمان بهداشت جهانی World Health Organization برای اولینبار در آگوست 1993 برنامهای را بهعنوان آموزش مهارتهای زندگی Life Skills در 10 فرمان در سازمان یونیسف مطرح کرد.
البته برای اولینبار قبل از آنکه سازمان بهداشت جهانی WHO این ده فرمان را به طور رسمی اعلام نماید در سال 1979 فردی به نام گیلبرت بوتوین یک مجموعه دوره آموزشی مهارتهای زندگی را برای تدریس به دانشآموزان عنوان نمود. او این ده فرمان را بیشتر بهمنظور پیشگیری از ایجاد معضلات و چالشهای ایجاد شده تنظیم نمود.
این ده فرمان اولین بار برای آموزش و تربیت فرزندان در خانوادهها عنوان شد که درصورتیکه این مهارتها بهدرستی بکار گرفته شوند و آموزش داده شوند، فرزندان در خانوادهها سالم رشد خواهند کرد و از رفتارهای ناهنجار اجتماعی، اقتصادی، بزهکاری، اعتیاد و طلاق جلوگیری خواهد شد. آنها در بزرگسالی دچار اختلالات روانی و عصبی نخواهند شد و دارای تحصیلات عالیه مناسب، ازدواج موفق، مسیر شغلی درست و یک زندگی شاد و موفقیتآمیز خواهند داشت و بدین ترتیب آنها رضایت از خویش را در مسیر زندگی خود احساس میکنند.
این آموزشها فرد را قادر میسازند تا ارزشهای و نگرشها را به تواناییهای بالفعل تبدیل کند و از استعدادهای نهانی خود نهایت استفاده را بنماید و توانایی خود را به شکوفایی برساند. این مهارتها انگیزه سالم و رفتار سالم را برای افراد به ارمغان میآورد. آموزش این مهارتها که چند سالی به طول میانجامد، انتظار میرود که سلامت روانی را بهبود بخشد. بهعبارتدیگر آموزش این مهارتها سلامت فردی و اجتماعی جوامع را تضمین میکند و دیگر ما با نسلهای آسیبپذیر روبرو نخواهیم شد. آنها قادر خواهند بود تا مشکلات و چالشهای زندگی خود را به حداقل برسانند و از بحرانهای ناشی از آن چالشها بهراحتی و بهسلامت بیرون آیند.
در واقع مهارتهای زندگی روش شیوههای سالم زیستی را آموزش میدهد. این آموزشها کاملاً علمی و عملی هستند و دارای تکنیکها و روشهای کارا و کاربردی میباشند. با آموزش این ده فرمان افراد میآموزند که چگونه از فرصتهای خود استفاده بهینه نمایند و یا چگونه از چالشهای زندگی خود بهخوبی عبور نمایند و چگونه با بحرانها و معضلات خود کنار بیایند آموزههای دهگانه سازمان بهداشت جهانی، افراد را قادر خواهد ساخت تا قدرت سازگاری خویش را با شرایط گوناگون محیطی خود افزایش دهد.
آموزش این مهارتها هوش اجتماعی و عاطفی افراد را افزایش میدهد تا بتوانند از فرصتهای خود استفاده بهینه نمایند و به طور شگفتانگیزی هوش اجتماعی خود را ارتقا دهند.
امید است که با برنامهریزی صحیح در این راستا، افراد بتوانند استعدادها و تواناییهای درونی خود را شکوفا نمایند.
مهارتهای زندگی مطرح شده از طرف سازمان بهداشت جهانی را در سه حوزه بررسی میکنیم:
الف) مهارتهای شغلی
ب) مهارتهای مراقبتهای سلامت زیستی
ج) مهارتهای پرداختن به موفقیتهای پرخطر و بحرانها
در خاتمه عناوین ۱۰ گانه سازمان بهداشت جهانی را خدمت شما عرضه میداریم تا در آینده بهمرور و به ترتیب به شرح و بررسی آنها بپردازیم.
۱) ارتباط مؤثر (Effective Communication)
۲) ارتباط بینفردی (Interpersonal Relationship)
۳) حل مسئله (Problem Solving)
۴) تصمیمگیری (Decision Making)
۵) تطابق با هیجانات (Coping with emotions)
۶) تطابق با استرس (Coping with Stress)
۷) همدلی (Empathy)
۸) تفکر نقادانه (Critical Thinking)
۹) تفکر خلاق (Creative Thinking)
۱۰) خودآگاهی (Self-awareness)
البته با شرایط زمانی فعلی میتوان ۴ مهارت دیگر را نیز به این مهارتهای فوق اضافه نمود:
۱۱) ابرازگری (Self-expression)
۱۲) انعطاف پذیری (Flexibility)
۱۳) قاطعیت (Decisiveness)
۱۴) مسئولیت پذیری (Responsibility)
معرفی ۱۰ فرمان مهارتهای زندگی سازمان بهداشت جهانی:
۱) ارتباط مؤثر (Effective Communication):
- درک بهتر نیازها و احساسات دیگران، به شیوهای که فرد بتواند نیازها و احساسات خودش را نیز در میان بگذارد تا ارتباطی رضایت بخش شکل گیرد.
۲) ارتباط بینفردی (Interpersonal Relationship):
- مشارکت و همکاری با دیگران، همراه با اعتماد واقعبینانه، که در کنار تقویت دوستیها، دوستیهای ناسالم را خاتمه میدهد تا کسی از چنین روابطی آسیب نبیند.
۳) حل مسئله (Problem Solving):
- زندگی سرشار از مسائل ساده و پیچیده است. با کسب این مهارت بهتر میتوانیم مشکلات و مسائلی را که هر روز در زندگی برایمان رخ میدهند، از سر راه زندگیمان برداریم.
۴) تصمیمگیری (Decision Making):
- برای برداشتن هر قدمی در زندگی باید تصمیم گیری کنیم، مسیر زندگی انسان را تصمیم گیری های او مشخص می کند. با آموختن این مهارت هداف خود را واقع بینانه تعیین و از میان راه حل های موجود بهترین را انتخاب می کنیم و مسئولیت عواقب آن را نیز به عهده می گیریم.
۵) تطابق با هیجانات (Coping with emotions):
- هر انسانی که در زندگی خود با هیجانات گوناگونی از جمله غم، خشم، ترس، خوشحالی، لذت و موارد دیگر مواجه است که همه این هیجانات بر زندگی او تأثیر میگذارد. شناخت و مهار این هیجانات، همان مدیریت هیجان است. برای کسب این مهارت فرد به طور کامل باید بتواند احساسات و هیجانات دیگران را نیز درک و به نوعی این هیجانات را مهار کند.
۶) تطابق با استرس (Coping with Stress):
- با آموختن این مهارت افراد هیجانهای مثبت و منفی را در خود و دیگران میشناسند و سعی میکنند واکنشی نشان دهند که این عوامل مشکلی برای آنها ایجاد نکنند.
۷) همدلی (Empathy):
- درک کردن دیگران و مشکلاتشان در هر شرایط. این مهارت به دوست داشتن و دوست داشته شدن و در نتیجه، روابط – اجتماعیِ بهترِ افراد با یکدیگر میانجامد.
۸) تفکر نقادانه (Critical Thinking):
- این مهارت موجب میشود هر چیزی را بهسادگی قبول یا رد نکنیم و پیش از آن، موضوع موردنظر را به خوبی مورد بررسی قرار دهیم و پس از آن، در مورد رد یا پذیرش آن تصمیمگیری کنیم. با آموختن تفکر نقادانه فریب دیگران را نمیخوریم و به عاقبت امور به خوبی فکر میکنیم و دقیق و درست تصمیم میگیریم و ارتباطات درستی برقرار میکنیم.
۹) تفکر خلاق (Creative Thinking):
- تفکر یکی از مهمترین مهارتهای زندگی است. مهارت تفکر خلاق، همان قدرت کشف، نوآوری و خلق ایدهای جدید است تا در موارد گوناگون بتوانیم راهی جدید و مؤثر بیابیم. با آموختن تفکر خلاق، هنگام مواجهه با مشکلات و دشواریها احساسات منفی را به احساسات مثبت تبدیل میکنیم. هنگامی که تفکر خلاق را میآموزیم دیگر مشکلات زندگی مزاحم ما نیستند، بلکه هر کدام فرصتی هستند تا راه حلهای جدید بیابیم و مشکلات را به گونهای حل کنیم که کسی تاکنون این کار را نکرده باشد.
۱۰) خودآگاهی (Self-awareness):
- توانایی شناخت نقاط ضعف و قوت و یافتن تصویری واقعبینانه از خود. شناخت نیازها و تمایلات فردی برای آشنایی با حقوق و مسئولیتهای فردی – اجتماعی میباشد.
منابع و مآخذ: