دکتر علیرضا آگاهی
فهرست مطالب این مقاله
یک روش بازخورد در تیمی مفید است و در تیم دیگر به جلسه‌ای کم‌اثر تبدیل میشود. پاسخ «فرهنگشان متفاوت است» هنوز مسئله را روشن نمی‌کند. رویکرد اقتضایی می‌پرسد کدام شرایط، از چه مسیری، بر مناسب‌بودن روش اثر می‌گذارند.
رویکرد اقتضایی چیست؟
تعریفرویکرد اقتضایی، ارتباط اثربخشی سیاست‌ها با شرایط مرتبط سازمان و کار را بررسی میکند؛ بنابراین مناسب‌بودن یک رویه را مستقل از زمینه مفروض نمی‌گیرد.
زمینه ممکن است شامل نوع وظیفه، فناوری، وابستگی کارها، ریسک و مهارت‌های موجود باشد. برای تحلیل دقیق، نباید همه تفاوت‌ها را یکجا وارد کرد؛ عامل‌هایی را انتخاب کنید که دلیل روشنی برای اثرگذاری آنها دارید.
| عامل | اثر احتمالی بر طراحی بازخورد |
|---|---|
| ریسک فوری | نیاز به اعلام و اصلاح سریع خطا |
| چرخه طولانی پروژه | اهمیت مرور نقاط عطف و استدلال‌ها |
| وابستگی بین نقش‌ها | نیاز به شواهد تحویل و همکاری |
مثال کاربردی: یک اصل، دو شیوه اجرا
مثالدر یک فعالیت فرضی حساس به ایمنی، بازخورد درباره خطای عملیاتی باید به‌موقع و روشن باشد. در یک پروژه پژوهشی فرضی، مرور روش استدلال در نقاط عطف می‌تواند مناسب‌تر باشد. این مثال‌ها، نسخه ثابت برای تمام نقش‌های آن حوزه نیستند.
اصل مشترک می‌تواند شفافیت انتظار و امکان اصلاح باشد؛ اما زمان، موضوع و شکل گفت‌وگو متفاوت طراحی شود. برای آزمون، بررسی کنید آیا روش انتخاب‌شده واقعاً به اصلاح کار کمک کرده یا فقط تعداد جلسات را افزایش داده است.
مدل وارویک برای خواندن زمینه و رویکرد رفتاری برای تعریف انتظار مشخص، به این کار کمک می‌کنند.
- سیاست و گروه هدف را دقیق تعریف کنید.
- عامل زمینهای مرتبط را مشخص کنید.
- توضیح دهید چرا انتظار دارید تفاوت ایجاد کند.
- نتیجه و آثار جانبی را در اجرای محدود بررسی کنید.
هشدار«شرایط ما خاص است» به‌تنهایی دلیل کنارگذاشتن شواهد، انصاف یا حقوق کارکنان نیست.
خلاصه
رویکرد اقتضایی زمانی مفید است که از عبارت مبهم «بستگی دارد» به رابطه‌ای روشن میان شرایط، شیوه اجرا و پیامد برسیم.
پرسش‌های متداول
پاسخ کوتاه به ۳ پرسش درباره «رویکرد اقتضایی؛ انتخاب سیاست متناسب با زمینه»
۱آیا این رویکرد اصول مشترک را رد میکند؟
خیر. میتوان اصول مشترک داشت و اجرای آنها را متناسب طراحی کرد.
۲آیا اندازه سازمان تنها عامل زمینهای است؟
خیر. نوع کار، فناوری، اختیار و روابط کاری نیز میتوانند مهم باشند.
۳آیا تناسب یکبار برای همیشه تعیین میشود؟
خیر. با تغییر شرایط، فرضهای طراحی باید دوباره بررسی شوند.
مراجع و منابع
- Schuler, R. S., & Jackson, S. E. (1987). Linking Competitive Strategies with Human Resource Management Practices. Academy of Management Executive, 1(3), 207–219.
- Hendry, C., & Pettigrew, A. (1990). Human Resource Management: An Agenda for the 1990s. The International Journal of Human Resource Management, 1(1), 17–43.
در اتاق‌های جلسات و راهروهای سازمان‌ها، خیلی زود فهمیدم پیچیده‌ترین معادله مدیریت، ابزارها نیستند؛ خودِ انسان‌ها هستند. من به عنوان مشاور مدیریت منابع انسانی و راهبر «خانه منابع انسانی»، کارم ساختن پل میان دو چیز است: منطق بی‌رحم کسب‌وکار و دنیای واقعی آدم‌ها. در این مجله، تئوری‌های خاک‌گرفته را کنار می‌گذارم و از راه‌حل‌هایی می‌نویسم که در دنیای واقعی کار می‌کنند.
این چالش در سازمان شما هم هست؟
اگر می‌خواهید آنچه خواندید را در سازمان خود به کار بگیرید، درخواست‌تان را بفرستید تا هم‌تیمی‌های خانه منابع انسانی برای هماهنگی با شما تماس بگیرند.
- تشخیص دقیق مسئلهپیش از هر راه‌حلی، ریشه را پیدا می‌کنیم
- طراحی راه‌حل متناسبنه نسخه آماده؛ متناسب با فرهنگ و اندازه سازمان شما
- همراهی تا اجرااز طراحی تا استقرار و سنجش نتیجه
میزگرد حرفه‌ای خانه منابع انسانی
کدام سیاست سازمان شما برای نقش‌های متفاوت، بدون بررسی تفاوت نوع کار اجرا میشود؟