بخش ۱ | درس ۳ از ۳
تعارف، آبرو و «ولی»
در پایان این درس میتوانی:
- چهار سبک بازخورد را روی ماتریس صراحت دلسوزانه تشخیص دهی.
- اثر تعارف و «ولی» را بر بازخورد در فرهنگ کاری ایران توضیح دهی.
- جملههای «ولیدار» خودت را بازنویسی کنی.
دو سال «عالیه»
کامران آدم بدی نبود. دو سال تمام، زیر هر گزارش پریا نوشته بود «عالیه، دستت درد نکنه». چند بار جاهایی را دیده بود که میشد بهتر باشد؛ اما رودربایستی کرد. نمیخواست بهترین تحلیلگرش ناراحت شود. تا شب ۲۳:۴۷.
ماتریس صراحت دلسوزانه
کیم اسکات بازخورد را روی دو محور میبیند: چقدر به آدم اهمیت میدهی و چقدر مستقیم چالش میکنی. روی هر خانه بزن:
صراحت دلسوزانهاهمیت زیاد + چالش مستقیم
- میگویی، چون برایت مهم است.
- «یک ستون نمودار داده ماه قبل است. بیا قبل از جلسه با هم درستش کنیم.»
همدلی ویرانگراهمیت زیاد + بدون چالش
- نمیگویی، چون نمیخواهی ناراحت شود.
- دو سال «عالیه» کامران.
تهاجم آزارندهبدون اهمیت + چالش مستقیم
- میگویی، بیتوجه به آدم.
- «این چیه فرستادی؟!» در گروه.
ریاکاری سیاسیبدون اهمیت + بدون چالش
- جلویش تعریف، پشت سرش انتقاد.
- خطرناکترین خانه برای اعتماد تیم.
بینش
الگوی کامران رایجترین الگوی سازمانهای ما است: سالها در خانه همدلی ویرانگر، و یکباره پرش به تهاجم آزارنده. گفتهنشدهها جمع میشوند و یک روز با هم منفجر میشوند؛ معمولاً در بدترین زمان و بدترین جا.
تعارف: ادب یا مانع؟
تعارف بخشی از ادب ماست و بد نیست. مسئله وقتی شروع میشود که تعارف جای اطلاعات را بگیرد: «نه، خیلی خوب بود» وقتی خوب نبود. مَثَل قدیمی خودمان، راه را نشان میدهد:
«ولی» پاککن
در جمله «کارت خوب بود، ولی…»، شنونده معمولاً نیمه اول را نمیشنود. «ولی» مثل پاککن، تعریف را پاک میکند و ذهن منتظر ضربه میماند.
با «ولی»
«تحلیلت دقیق بود، ولی نمودارها شلوغاند.»
بدون پاککن
«تحلیلت دقیق بود؛ مخصوصاً بخش ریسک. یک چیز هم برای نسخه بعد: نمودارها را به سه تا کم کنیم تا پیام اصلی گم نشود.»
پاککن را پیدا کن
«ایدهات جالبه، ولی فکر نکنم عملی باشه.»
«ارائهات واضح بود. برای دفعه بعد، زمان پرسش و پاسخ را بیشتر کن.»
«خیلی زحمت کشیدی، اما…»
«گزارشت سه روز زودتر رسید و این به ما وقت داد. یک نکته هم درباره منبع دادهها دارم.»
تمرین ┃ یک روز کاری
صفحه ۳ کاربرگ: یک روز کاری، هر بار که «ولی» یا «اما» بعد از تعریف گفتی یا نوشتی، یادداشت کن. در پایان روز، دو جمله را بدون پاککن بازنویسی کن.
کاربرگ پرونده پیام ۲۳:۴۷
۳ صفحه ┃ برای تکلیف صفر و درس ۱ تا ۳
☘️از خانه منابع انسانی
در بسیاری از سازمانهایی که با آنها کار کردهایم، مشکل اصلی بازخورد تند نبود؛ بازخوردی بود که سالها گفته نشد.
گفتوگو
در تیم تو، کدام خانه ماتریس رایجتر است؟ در دیدگاههای پایین همین درس بنویس.
اگر فقط سه چیز یادت بماند
- همدلی ویرانگر جمع میشود و یک روز به تهاجم آزارنده تبدیل میشود.
- تعارف ادب است، تا وقتی جای اطلاعات را نگیرد.
- «ولی» تعریف را پاک میکند؛ تعریف و نکته را دو جمله کن.
✓ پایان درس ۳ و بخش ۱
برای ثبت پیشرفت، این دو دکمه را در پایین صفحه بزن:
قدم بعد: آزمون بخش ۱ ┃ سپس بخش ۲ | شنیدن: آینه را نشکن
فصل رایگان تمام شد؛ ادامه مسیر با شما
با خرید دوره، همه فصلها، تمرینها و گواهینامه پایان دوره برای شما باز میشود.